با افزایش اجتناب ناپذیر بحران مسکن ، تغییرات آب و هوایی جهانی و اهمیت کاهش مصرف انرژی ، انتخاب هوشمندانه مصالح ساختمانی بیش از هر زمان دیگری ضروری است. مصالح ساختمانی سازگار با محیط زیست نوعی مصالح هستند که به محیط زیست چه در تولید، چه در مصرف و چه در دفع آسیبی نمی رسانند و به راحتی قابل بازیافت می باشند.
استفاده از مواد سازگار با محیط زیست در دراز مدت بسیار سودمند است. ساخت یک خانه سبز انتشار کربن را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد و در مصرف انرژی صرفه جویی می کند که نتیجه آن صرفه جویی در هزینه قبض های مصرفی انرژی است.
سازگار ترین مصالح با محیط زیست
1. کاه:
خواص و کاربردها:
کاه، محصول جانبی کشاورزی است که پس از برداشت غلات به دست میآید.
به دلیل ساختار فیبری و هوای محبوس شده در آن، عایق حرارتی و صوتی بسیار خوبی است.
در ساخت دیوارهای کاهگلی، پانلهای پیشساخته و عایقکاری سقف و کف کاربرد دارد.
مزایا:
تجدیدپذیری: کاه، منبعی تجدیدپذیر و فراوان است.
عایق حرارتی: کاه، به دلیل ساختار فیبری خود، عایق حرارتی بسیار خوبی است و میتواند به کاهش مصرف انرژی ساختمان کمک کند.
کاهش ضایعات کشاورزی: استفاده از کاه در ساخت و ساز، به کاهش ضایعات کشاورزی و جلوگیری از سوزاندن آن کمک میکند.
کاهش آلودگی: کاه، در صورت استفاده در ساختمان، میتواند به کاهش آلودگی هوا و خاک کمک کند.
معایب:
آسیب پذیر بودن در برابر رطوبت: کاه، در صورت تماس با رطوبت، پوسیده میشود.
نیاز به محافظت: دیوارهای کاهگلی نیاز به محافظت در برابر باران و رطوبت دارند.
حجم زیاد: کاه، حجم زیادی دارد و حمل و نقل آن میتواند پرهزینه باشد.
2. بامبو:
خواص و کاربردها:
بامبو، گیاهی با رشد سریع و مقاوم است که در مناطق گرمسیری رشد میکند.
به دلیل استحکام و انعطافپذیری بالا، در ساخت سازههای مختلف از جمله اسکلت ساختمان، کفپوش، دیوارپوش و مبلمان کاربرد دارد.
مزایا:
رشد سریع: بامبو، یکی از سریعترین گیاهان روی زمین است و به سرعت تجدید میشود.
مقاومت بالا: بامبو، استحکام کششی بالایی دارد و میتواند جایگزین مناسبی برای فولاد در برخی کاربردها باشد.
انعطافپذیری: بامبو، انعطافپذیری بالایی دارد و میتواند در ساخت سازههای منحنی و پیچیده استفاده شود.
پایداری: بامبو، در صورت فرآوری مناسب، میتواند در برابر حشرات و پوسیدگی مقاوم باشد.
معایب:
آسیب پذیر بودن در برابر حشرات: بامبو، در صورت عدم فرآوری مناسب، میتواند مورد حمله حشرات قرار گیرد.
تغییر ابعاد: بامبو، در اثر تغییرات رطوبت، تغییر ابعاد میدهد.
3. پلاستیک بازیافت شده:
خواص و کاربردها:
پلاستیک بازیافت شده، از ضایعات پلاستیکی به دست میآید.
در ساخت بلوکهای ساختمانی، پانلهای دیوارپوش، کفپوش و عایقهای حرارتی و صوتی کاربرد دارد.
مزایا:
کاهش ضایعات پلاستیکی: استفاده از پلاستیک بازیافت شده، به کاهش ضایعات پلاستیکی و حفظ محیط زیست کمک میکند.
دوام بالا: پلاستیک بازیافت شده، دوام بالایی دارد و در برابر رطوبت و پوسیدگی مقاوم است.
عایق صوتی: پلاستیک بازیافت شده، عایق صوتی خوبی است و میتواند به کاهش آلودگی صوتی ساختمان کمک کند.
معایب:
آسیب پذیر بودن در برابر حرارت: پلاستیک بازیافت شده، در برابر حرارت بالا، ذوب میشود.
انتشار گازهای سمی: پلاستیک بازیافت شده، در صورت سوختن، گازهای سمی منتشر میکند.
4. اشکریت (AshCrete):
خواص و کاربردها:
اشکریت، نوعی بتن سازگار با محیط زیست است که از خاکستر بادی به عنوان جایگزین سیمان استفاده میکند.
در ساخت سازههای بتنی مانند دیوارها، سقفها و کفها کاربرد دارد.
مزایا:
کاهش مصرف سیمان: اشکریت، به کاهش مصرف سیمان و کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک میکند.
استحکام بالا: اشکریت، استحکام بالایی دارد و در برخی موارد، از بتن معمولی قویتر است.
دوام بالا: اشکریت، دوام بالایی دارد و در برابر خوردگی و سایش مقاوم است.
معایب:
دسترسی محدود: خاکستر بادی، در برخی مناطق، به راحتی در دسترس نیست.
نیاز به فرآوری: خاکستر بادی، قبل از استفاده در اشکریت، نیاز به فرآوری دارد.
5. فروک (Ferrock):
خواص و کاربردها:
فروک، نوعی سیمان سازگار با محیط زیست است که از مواد بازیافتی مانند گرد و غبار فولادی و سیلیس ساخته میشود.
در ساخت سازههای بتنی، به ویژه در مناطق دریایی، کاربرد دارد.
مزایا:
جذب دیاکسید کربن: فروک، دیاکسید کربن را جذب میکند و به کاهش آلودگی هوا کمک میکند.
استحکام بالا: فروک، استحکام بالایی دارد و در برابر خوردگی و سایش مقاوم است.
دوام بالا در محیطهای دریایی: فروک، در برابر آب دریا مقاوم است و برای ساخت سازههای دریایی مناسب است.
معایب:
هزینه بالا: فروک، نسبت به سیمان معمولی، گرانتر است.
دسترسی محدود: فروک، هنوز به طور گسترده تولید نمیشود.